میاندرود , روستای سوربن
هدیه استفاده مفید احتمالی از این وبلاگ , فاتحه برای مرحوم احمد زارع و دیگر درگذشتگان روستا
چهارشنبه 13 مهر 1384 :: نویسنده : محمود زارع

    موقعیت جغرافیائی مازندران

نقشه ساده مازندران

     استان مازندران با مساحت 3/24091 كیلومتر مربع و با موقعیت جغرافیائی 36ُ   35َ –  27   35ُ عرض شمالی و 54ُ   10َ – 34   50ُ طول شرقی ؛ از سمت شمال بدریای مازندران ( خزر ) ؛ از شرق به استان گلستان ؛ از جنوب به استانهای تهران و سمنان و قزوین ؛ از سمت غرب به استان گیلان محدود است.

     مساحت استان حدود 46/1 درصد از كل كشور و جمعیت آن بر اساس آخرین نتایج سرشماری سال 1375 حدود 000 206 2 نفر میباشد كه 9/45 درصد آن در مناطق شهری و 1/54 درصد باقیمانده در مناطق روستائی اسكان دارند.


     بر اساس تقسیمات جغرافیائی و سیاسی ، این استان ؛ شامل 15 شهرستان ، 36 شهر ، 38 بخش و 104 دهستان میباشد.

     استان مازندران با توجه همجواری با دریای مازندران ( خزر ) و نواحی جلگه ای در بخش شمالی و همچنین نواحی كوهستانی و مرتفع جنوبی از شرائط اقلیمی و زیستگاهی متنوعی برخوردار است.

برای اطلاعات بیشتر درباره ساری به آدرسهای زیر مراجعه فرمایید:

     1 -  آبگینه ساری : http://bahoo.blogfa.com

     2 - ساری گاهنوشتهای محمود زارع: http://mzare.mihanblog.com

همچنین برای كسب اطلاعات كاملتر درباره مازندران میتوانید به آدرسهای زیر مراجعه فرمایید:

     1- مازندران

     2- جمعیت ، اقلیم و سرزمین:

     3- مازندران در گذر زمان  :

     4- پیشینه تاریخی مازندران :

آمارهای جمعیتی شهرستان ساری را بطوركامل در آدرسهای ذیل ببینید:

                   آدرسها تغییر یافت :

http://mzare.mihanblog.com

                                   شهرستان ساری   

شهرستان ساری از شمال به دریای مازندران، از مشرق به شهرستان نكاء از جنوب به استان سمنان و از مغرب به شهرستان های جویبار قادم شهر و سواد كوه محدود است. ساری مركز استان مازندران از جمله شهرهای بزرگ طبرستان و مركز فرمانروایی اسپهبدان بود.

دكتر « سید حسن حجازی كناری » در كتاب « نام های باستانی مازندران »، ساری را محل سكونت گروهی از آریایی های مهاجر می داند و معتقد است به حدس نزدیك به یقین ساری باید كلمه ای به صورت سری آریه یا( ساآریه) بوده باشد. این دو نام ، در زبان فارسی به ترتیب سروری كردن = آسودن گاه = آسایشگاه = محل استقرار و آسودن معنی می دهد . عبارت دیگر ساری محل استقرار و آسایش آریایی ها بوده و همین نام طی هزاران سال به صورت ساری در آمده است.با تسلط سلوكیان و تحت تاثیر فرهنگ یونانی ساری به سیرینكس بدل شد. سكه هایی از زمان اشكانیان با ضرب سیرینكس باقی مانده از این ایام است. در زمان سلسله ساسانی سیرینكس به سارویه و بعد از سقوط این دولت و ورود اعراب به ساریه و بعد از قرن چهارم به ساری تغییر نام یافت. مقدسی در سال 375 ه.ق. درمورد شهر سارویه می نویسد: محل پرجمعیتی است كه در آنجا پارچه فراوان می بافند و بازارهای آن مشهور بود. دارای حصار كوچك و خندقی بود و یك مسجد جامع داشت.

شهر ساری در طول تاریخ صدمات فراوان دید كه غارت شهر در زمان سلطان محمد خوارزمشاه و حمله مغولان از آن جمله است . لشكریان امیر تیمور تمام شهر را ویران و مردم آن را قتل عام كردند. این شهر در طول تاریخ خود به ویژه دوره اسلامی همواره مركز سیاسی و اداری مازندران بود.

پیشینه تاریخی شهر ساری :

شهر ساری از جمله شهرهای باستانی استان مازندران است. در نقشه های جغرافیایی زمان هخامنشیان تنها یك شهر در كنار دریای خزر مشاهده می شود و نام آن زادكارتا است ومكان تاریخی شهر زادكارتا دقیقاً با جایگاه كنونی ساری همخوانی دارد. گرچه برخی محققین بنیاد شهر ساری را از اقدامات فرخان بزرگ می دانند، ولی با مرور تاریخ مازندران می توان باور داشت كه ساری كنونی بر روی لایه های شهری ساخته شده كه از قرون ماقبل از اسلام مركز ایالت شمالی ایران بوده است. ساری پایتخت فرمانفرمایان آل طاهر و پادشاهان آل علی بن حسن و محمد زید در قرن سوم و تا سال 635 هجری هم مركز آل باوند بود. دیوارهای ساری در سال 179 هجری به وسیله عبدالملك بن مقفع مرمت شد. شهر ساری را روسها در سال 298هجری قمری آتش زدند و در سال 325 هجری قمری شهر از سیل آسیب سخت دید به طوریكه مردم آن مجبور شدند به كوهها پناه ببرند. 

ساری در قرن هفتم هجری توسط مغولان صدمه بسار دید بطوریكه وقتی حمد ا.. مستوفی در مورد این شهر می نوشت این شهر تقریباً ویرانه بود. در سال 769 هجری تا 777 هجری قمری سیدكمال الدین قوام الدین مرعشی دیواری دور شهر ساخت و آنرا با خندقی عمیق محصور كرد. و در درون دیوار قله ای و قصری بر پا ساخت و شهر را دوباره بنا كرد. در سنه 795 هجری قمری لشكر امیر تیمور شهر را غارت كردند و فاتح مزبور به قتل عام اهالی فرمان داد و شهر در دوره حاكم جدید كه جمشید بن قارن غوری نام داشت از لطمه بهبود یافت و پایتخت مازندران باقی ماند. بنابراین ساری از جمله شهرهایی بوده كه از دوران بسیار طولانی مسكون بوده و مركز هسته اولیه شهر ساری بافت قدیم شهر بوده است.

عوامل موثر بر شكل گیری منطقه تاریخی :

یكی از ویژگیهای شهر پویایی آن می باشد. یعنی هیچگاه شكل تمام شده ای برای شهر نمی توان تعریف كرد. زیرا شهر در فرایند توسعه برای انطباق خود با شرایط محیطی اقتصادی و …… همواره در حال دگرگون شدن می باشد. با این حال می توان مقاطعی از تاریخ شكل گیری شهر را كه دارای پایداری نسبی می باشد تعریف نمود.شهر تاریخی ساری از قدیمیترین روزهای پیدایش خود به عنوان مركز ایالت شناخته شده است. انتخاب جایگاه آن از طرفی به سبب موقعیت جغرافیایی – سیاسی یعنی مركزیت آن نسبت به بقیه زیر حوزه های حكومتی بوده و از طرفی دیگر شرایط طبیعی مساعد از جمله همجواری با رودخانه تجن و حاصلخیزی جلگه های میان كوه البرز و دریای مازندران فرصت مناسبی را برای بنای شهر ایجاد نموده است.

ساختار الگوی اولیه شهر نیز متكی بر عوامل ذكر شده یعنی ضرورت دسترسی به زیر حوزه های حكومتی در شرق و غرب و كرانه های البرز و دریای مازندران دو محور متقاطع ارتباطی اصلی شكل می گیرد و كانون اصلی فعالیتهای شهر در محل تقاطع بوجود می آید. با تشكیل شهر – قلعه فئودالی ( قرن هشتم هجری ) چهار دروازه شهر، دروازه بابل ، دروازه گرگان، دروازه دریا و دروازه كهستان نیز برپا می شود.

ویژگیهای كلی بافت قدیم شهر:

سازمان قضایی اولیه شهر دارای الگوی ستاره ای ارگانیك با نقطه كانونی مسجد جامع و میدان مجاور آن می باشد. و محلات مسكونی در امتداد و شریانهای اصلی هسته مركزی شكل گرفته اند. پیوندهای اجتماعی نظیر ویژگیهای تباری یك قوم مهاجر، همبستگی افراد محله را تامین نموده و عناصر عملكردی كالبدی ویژه شامل خدمات محله ای، حمام و تاسیسات مذهبی ( تكیه، حسینیه ) استقلال و هویت كالبدی محلات را تعریف می نموده اند. عناصر عملكردی و كالبدی حول محور اصلی ارتباطی محله به نقطه كانونی شهر مستقر شده و معمولاً نیز اندكی گشادگی در فضا میدان محله را تعریف می نموده است. عملكرد این میدان به ویژه در ایام مراسم مذهبی نظیر عاشورا قابل توجه است. مانند محله اصفهانی و میرمشهد از میان عناصر هویت بخش، تكیه و حسینیه با وجه تسمیه نام محله دارای اهمیت بیشتری است. به نحوی كه نام هر تكیه حاجی آباد، عباس خانی، …… نمایانگر محله پیرامون آن می باشد. به این ترتیب شعاع های الگوی ستاره ای، امتداد آنها و محورهای منشعب از آن تقسیمات شهری قدیم و فقرات اصلی محلات را تشكیل میداده اند. ویژگی اصلی این فقرات نقش پیوند دهندگی آنها را از یك سو و استقرار مراكز خدمات عمومی را از سوی دیگر تعیین می نماید.خانه كلبادی ساری

پس از استقرار شبكه الگوی ستاره ای هندسی ( دهه دوم قرن حاضر ) بر روی بافت مركزی شهر، خیابانهای متقاطع كنونی ( انقلاب – مدرس – 18 دی و جمهوری اسلامی ) و احداث خیابان قارن در دهه 40 نظام اولیه تقسیمات شهری را دگرگون ساخته، تقسیمات دیگری را نیز بر ساختار بافت تحمیل نمودند. خیابانهای جدید داخل بافت و حلقوی پیرامون آن، ارتباطات اصلی سواره را در هسته مركزی سمت و سودادند. كیفیت های كالبدی این خیابانها نقش تفكیك كننده داخل و پیرامون بافت داشته است. به نحوی كه عملاً دو جبهه خیابان دو محله وجود داشته است. به رغم این پدیده، اماكن و تاسیسات مذهبی جدید محلات مجاور، در جداره خیابان و به عبارتی مرز كالبدی محلات مستقر شدند. بدین ترتیب محلات از یك سو با خیابانهای سواره تفكیك كننده و از سوی دیگر بافقرات اصلی داخل بافت تعریف می شوند.

بناهای موجود در بافت قدیم ساری :ساری

1- آب انبار نو 2- خانه كلبادی 3- مدرسه علمیه مصطفی خان 4- منزل اخوتیان 5- خانه فاضلی 6- آب انبار میرزا مهدی 7- امامزاده یحیی 8- امامزاده زین العابدین 9- منزل سردار جلیل 10- مسجد جامع 11- ساختمان دارائی

برخی مراكز دیدنی :

مسجد جامع ساری برج رسكت، بقعه متبركه سید زین العابدین بن سید كمال الدین امامزاده عباس ( ع ) امامزاده یحیی (ع ) بقعه متبركه درویش فخرالدین گلما، امامزاده عبدالصالح مرزرود، امامزاده قاسم ( ع) عیسی خندق مقبره شاطر گنبد ( ع ) مجموعه مسجد مدرسه فرح آباد ساری، آب انبار میرزا مهدی آب انبار نوساری خانه كلبادی ، حمام وزیری ، خانه فاضلی ، دشت ناز ساری و ...

منبع:

http://mzare.mihanblog.com

محمود زارع........



نوع مطلب : روستای سوربن، مطالب عمومی، 
برچسب ها : مازندران،
لینک های مرتبط : آبگینه ساری،

نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ


...محمود زارع
...مازندران,ساری,روستای سوربن, مقالات محمود زارع,

مدیر وبلاگ : محمود زارع
مطالب اخیر
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی


آثار و تالیفات محمود زارع


شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic